Unieważnienie kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych – aktualne orzecznictwo i możliwości dla kredytobiorców

W ostatnich latach wielu Polaków zaciągnęło kredyty powiązane z walutami obcymi, takimi jak frank szwajcarski czy euro. Kredyty te, znane jako indeksowane lub denominowane do walut obcych, stały się przedmiotem licznych sporów sądowych. Wielu kredytobiorców kwestionuje legalność niektórych zapisów w umowach kredytowych, dążąc do ich unieważnienia.​

Kredyty indeksowane a denominowane

Kredyt indeksowany to taki, w którym kwota kredytu jest wyrażona w złotych polskich, ale jego wartość jest powiązana z kursem waluty obcej. Oznacza to, że wysokość raty kredytu zależy od aktualnego kursu tej waluty. Natomiast kredyt denominowany to kredyt, którego kwota jest określona w walucie obcej, ale wypłacany i spłacany jest w złotych polskich. W obu przypadkach kredytobiorca ponosi ryzyko związane z wahaniami kursów walutowych.​

Aktualne orzecznictwo

W latach 2019–2025 zarówno Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), jak i polski Sąd Najwyższy (SN) wydali szereg istotnych orzeczeń dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych. Poniżej przedstawiamy cztery kluczowe wyroki każdego z tych organów:​

Wyroki TSUE:

1. Wyrok z dnia 3 października 2019 r. (Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG) (sprawa C-260/18):
   TSUE orzekł, że po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, sąd krajowy może uznać, że umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków, co prowadzi do jej unieważnienia.​
2. Wyrok z dnia 29 kwietnia 2021 r. (sprawa C-19/20):
   TSUE podkreślił, że ochrona konsumentów jest nadrzędną wartością w prawie europejskim, a nieuczciwe warunki umowne nie mogą być zastępowane przepisami krajowymi w sposób niekorzystny dla konsumenta.​
3. Wyrok z dnia 15 czerwca 2023 r. (sprawa C-520/21):
   TSUE stwierdził, że banki nie mogą domagać się od kredytobiorców wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy kredytowej zawierającej nieuczciwe warunki.​
4. Postanowienie z dnia 8 maja 2024 r. (sprawa C-424/22):
   TSUE uznał za niedopuszczalne stosowanie przez banki zarzutu zatrzymania, którego skutkiem mogłoby być uniemożliwienie konsumentowi uzyskania zasądzonych świadczeń po unieważnieniu umowy kredytowej.​

Wyroki Sądu Najwyższego:

1. Wyrok z dnia 27 listopada 2019 r. (sygn. II CSK 483/18):
   SN stwierdził, że  ​artykuł 385(1) § 2 KC wyłącza stosowanie art. 58 § 3 KC, co uzasadnia stanowisko, że nieuczciwe postanowienia indeksacyjne nie powinny być zastępowane innym mechanizmem przeliczeniowym opartym na przepisach Kodeksu cywilnego oraz że niedozwolone postanowienie umowne nie wiąże konsumenta, w związku z czym nie może z niego wynikać żadne zobowiązanie, a świadczenie z niego wynikające będzie świadczeniem nienależnym.
2. Wyrok z dnia 29 października 2019 r. (sygn. IV CSK 309/18):
   SN uznał, że postanowienia umowy kredytu denominowanego, uzależniające warunki waloryzacji świadczenia pieniężnego od woli banku, są nieuczciwe.
3. Uchwała z dnia 7 maja 2021 r. (sygn. III CZP 6/21) mająca moc zasady prawnej:
   SN podkreślił, że w przypadku unieważnienia umowy kredytowej z powodu klauzul abuzywnych, strony są zobowiązane do wzajemnego zwrotu świadczeń, co oznacza, że kredytobiorca powinien zwrócić otrzymany kapitał, a bank – wszystkie kwoty otrzymane od Kredytobiorcy.
4. Wyrok z dnia 13 maja 2022 r. (sygn. II CSKP 464/22):
   SN wskazał, że kredytobiorca-konsument musi zostać jasno poinformowany o ryzyku walutowym związanym z zaciągnięciem kredytu indeksowanego do waluty obcej, a ciężar udowodnienia tego spoczywa na banku.

Możliwości dla kredytobiorców – współpraca z Kancelarią Dembowski Legal

Kredytobiorcy, którzy podejrzewają, że ich umowy kredytowe zawierają niedozwolone klauzule, mają kilka możliwości działania. Skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej może znacząco zwiększyć szanse na korzystne rozwiązanie sprawy. Poniżej przedstawiamy, jak Kancelaria Dembowski Legal może wesprzeć Państwa w procesie unieważnienia kredytu:​

1. Bezpłatna analiza umowy kredytowej:
   Pierwszym krokiem jest dostarczenie do naszej Kancelarii kopii umowy kredytowej wraz z ewentualnymi aneksami i regulaminami. Nasz zespół dokona szczegółowej analizy dokumentów w celu identyfikacji potencjalnych klauzul abuzywnych oraz innych nieprawidłowości. Taka wstępna ocena pozwoli określić, czy istnieją podstawy do podjęcia dalszych działań prawnych.
2. Doradztwo prawne i przedstawienie możliwych scenariuszy:
   Po przeprowadzeniu analizy umowy, nasi prawnicy przedstawią Państwu możliwe scenariusze postępowania, takie jak:
   • Unieważnienie umowy kredytowej:
     Całkowite unieważnienie umowy może skutkować koniecznością wzajemnego zwrotu świadczeń przez obie strony.​
   • Odfrankowienie kredytu:
     Polega na usunięciu z umowy klauzul walutowych, co skutkuje przeliczeniem kredytu na złotówki z zachowaniem oprocentowania opartego na stawce LIBOR.​
3. Przygotowanie i złożenie pozwu:
   W przypadku decyzji o podjęciu działań prawnych, Kancelaria Dembowski Legal przygotuje kompletny pozew, uwzględniając indywidualne okoliczności Państwa sprawy oraz aktualne orzecznictwo sądowe. Dbamy o to, aby każdy pozew był rzetelnie uzasadniony i oparty na solidnych podstawach prawnych.
4. Reprezentacja przed sądem:
   Adwokaci i radcowie prawni z naszej Kancelarii będą reprezentować Państwa na każdym etapie postępowania sądowego, dbając o Państwa interesy i zapewniając profesjonalne wsparcie. Dzięki naszej wiedzy i doświadczeniu zwiększamy szanse na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy.
5. Negocjacje z bankiem:
   W niektórych przypadkach możliwe jest osiągnięcie porozumienia z bankiem bez konieczności prowadzenia długotrwałego procesu sądowego. Kancelaria Dembowski Legal podejmie się negocjacji z bankiem w Państwa imieniu, dążąc do uzyskania satysfakcjonujących warunków rozwiązania sporu.
6. Kompleksowe wsparcie i doradztwo:
   Oprócz reprezentacji prawnej, oferujemy Państwu kompleksowe wsparcie, w tym doradztwo finansowe oraz pomoc w zrozumieniu skomplikowanych aspektów związanych z kredytami walutowymi. Naszym celem jest zapewnienie Państwu pełnej informacji i komfortu na każdym etapie współpracy.

Dlaczego warto skorzystać z pomocy Kancelarii Dembowski Legal?

• Doświadczenie i specjalizacja:
  Nasza Kancelaria specjalizuje się w prowadzeniu spraw dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych, co pozwala nam skutecznie reprezentować Państwa interesy.​
• Indywidualne podejście:
  Każdą sprawę traktujemy indywidualnie, dostosowując strategię działania do Państwa potrzeb i oczekiwań.​
• Transparentność:
  Informujemy Państwa na bieżąco o postępach w sprawie oraz o wszelkich istotnych kwestiach, zapewniając pełną przejrzystość naszych działań.​
• Skuteczność:
  Nasze dotychczasowe sukcesy w prowadzeniu spraw kredytowych świadczą o naszej skuteczności i zaangażowaniu w dążeniu do najlepszych rezultatów dla naszych Klientów.​